<<< Libanon

<<< Turkije

Turkmenistan >>>

Oezbekistan >>>

(volgt later)

< under construction >

30 mei - 28 juni 2009

Gastvrijheid

Vrijheid van meningsuiting?

Verkiezingen: Mousavi VS Ahmadinejad

Slimme ontwikkelde mensen

Indrukwekkend en schokkend

Visa-run in Teheran

30/05/2009 Akpinar (Turkije) – Orumiyeh (Iran)

Afstand: 82 kilometer

Zenuwachtig kijkt Omid om zich heen. Ik draag weliswaar een hoofddoek maar heb niets langs dat mijn billen onzichtbaar maakt. We zijn te gast bij een 35-jarige Iranees en zijn gezin en gaan ?s avonds op bezoek bij vrienden. Omdat we met de auto gaan, vond hij mijn kledingvergrijp geen probleem. Maar nu we door een wegopbreking iets verder over straat moeten dan gepland, versnelt Omid zijn pas. De Islamitische Republiek van Iran binnengaan vormde geen enkel probleem, het was zelfs een van de makkelijkste grensovergangen tot nu toe. Het is een enorme opluchting dat ik gewoon op slippers mag fietsen en de hoofddoek kan dragen zoals ik hem al droeg. Bij de eerste grote stad worden we thuis uitgenodigd. Een aanbod dat we dankbaar aangrijpen om het Iran van de mensen te leren kennen. Wanneer we de keuken in lopen, staat Leila daar ineens zonder hoofddoek en Omid schilt de courgettes. Wauw, een gelijkwaardige relatie! In de twee dagen die volgen leren we meer over hoe ontwikkeld hun denken is en hoe bizar het land waarin ze wonen.

De satelliet in de tuin is illegaal. Volgens de wet kan Omid hier voor opgepakt worden. Ook de klassieke klanken van Beethoven die uit de radio komen, kunnen een boete van 1000 dollar opleveren. Bang is Omid niet, want: ‘de politie heeft zelf televisie thuis en als ze moeilijk doen, is een bundeltje biljetten onder tafel meestal voldoende’. Een Iraanse zonder hoofddoek gaat geheid de gevangenis in en op overspel staat steniging of ophanging. Twee vrijgezellen die op seks betrapt worden, krijgen enkel 100 zweepslagen en zijn vervolgens gedwongen met elkaar te trouwen. Een pasje laat het jonge, knappe ongesluierde gezicht van een vrouw zien. Het is het motorrijbewijs van de moeder van Omid. Voor de revolutie van Khomeini was zij politieagente en deed ze aan karate. Na 1979 mocht ze haar werk niet meer buiten verrichten en werd ze tot kantoorwerk verbannen. Het bezoek aan de vrienden van Omid voelt als visite in Nederland. Hartstikke gezellig. Zij vertellen over hun studie, het leven in Iran en hoe ze elkaar ontmoet hebben. Wij vertellen over Nederland, onze reis en laten foto?s zien. Onze gastvrouw kijkt naar een foto van mij op de fiets, naar de blote armen en mijn haren in de wind en ze zucht. Haar nauwelijks hoorbare‘You are free...’gaat door merg en been.

31/05/2009 Orumiyeh

“Are all Holland people simple like you?” De tante van Omid kijkt ons ernstig aan. Wij schieten in de lach, eindelijk iemand die het recht in ons gezicht durft te zeggen. Maar ze heeft het niet over onze hersenkwaliteiten, ze verbaast zich erover dat we aardig zijn en zo gewoon. Iraniers hebben blijkbaar een beeld van Westerlingen als arrogant en onbenaderbaar. Er volgen nog honderd vragen, varierend van ‘Wat eten Holland people voor ontbijt?’ en ‘Wat verdienen jullie?’ tot, wijzend op een meloen, ‘Weten jullie wat dit is?’ Nu we het familiebezoek gehad hebben, laat Omid iets van zijn stad zien. Bij Seh Gonbad, een oude vuurtombe van de Sassaniden, kan onze gastheer zijn ogen niet geloven. Het opschrift vertelt namelijk dat het een islamitische toren zou zijn geweest. “Ze veranderen zelfs de geschiedenis in de naam van Allah” sist hij over zijn regering. Omid benadrukt nogmaals dat we als belangrijkste herinnering aan Iran moeten meenemen dat de bevolking totaal anders is dan haar leiders. Op onze vraag of hij denkt dat de komende verkiezingen verschil zullen maken, reageert hij ontkennend. “Ten eerste behoren Achmadinejad en de, naar het oogt, liberalere Musavi tot dezelfde partij en ten tweede is het toch Ayatollah Khamenei, de Supreme Leader, die de dienst uit maakt. Ik stem dus ook niet.”

02 en 03/06/2009 Orumiyeh – Mamaqan

Afstand: 100 kilometer

Je zou niet zeggen dat dansen in Iran verboden is. Het 20-jarige (bloedmooie) zusje van Keivan heeft deze hiphop-act duidelijk vaker gedaan. Wauw! Vanochtend dachten we nog aan verder fietsen. Maar het werden slechts vijf kilometer. Bij het huis van Keivan en Khazal stallen we onze bikes al weer. We hadden direct een klik met het jonge stel waar we de eerste avond op visite gingen. Hun smeekbede nog een avond met ze door te brengen, konden we dan ook niet weerstaan. En dus namen we afscheid van Omid en weten we ons nu omringd door deze hartelijke mensen en hun familie. Het dansen begint in de slaapkamer met de meiden onder elkaar, maar verplaatst zich al snel naar de woonkamer. “Een sociaal leven buitenshuis bestaat niet, daarom komen we soms wel drie keer per week op deze manier samen. Alleen met familie, anders voelen we ons nog niet vrij”, vertelt Keivan. Het verklaart waarom Omid, ondanks hun twintigjarige vriendschap, niet welkom was. Wat een eer dat wij dit wel mogen meemaken. Ons vertrek uit Orumiyeh is een hele happening. In twee volgauto?s begeleiden Keivan en zijn familie ons en Omid fietst de eerste 40 kilometer mee, ongeoefend en in spijkerbroek!

Bij het grote zoutmeer Lake Orumiyeh zijn we eindelijk weer alleen. We sudderen van alle indrukken en mensen. Maar ook nu doen het fietsen en buitenzijn hun werk. Langzaam komen lichaam en geest weer samen. Vlak voor het donker zetten we dan ook intens gelukkig de tent neer op een drooggevallen stuk van het meer.

04 en 05/06/2009 Mamaqan - Sarab

Mamaqan – Bostanabad: 111 kilometer
Bostanabad – Sarab: 106 kilometer

Het is ongenadig heet, maar de manier waarop de vrouwen naar ons kijken, geeft keer op keer kippenvel. Dat ik hier fiets, betekent iets. De sprankelende blikken in de ogen van de vrouwen die voorbij rijden, een mengeling van verbazing, verwantschap en hoop, vertellen me dat. De brede lach, het uitbundig zwaaien, het is onbeschrijfelijk. Ze begroeten me als een langvewachte vriendin wanneer ze stoppen voor mijn mailadres en chocola doneren. Wat een prachtige, sterke vrouwen. De doeken half op het hoofd, zodat het donkere haar hun gezichten omlijst, de mannen trots naast hen. Hun energie geeft ons vleugels voor de bergen waar we overheen moeten om bij de Kaspische Zee te komen. Na het passeren van een skigebied krijgen we een meer cadeau. Het bespaart een avond onhandig douchen met flessen water, niet wassen is namelijk geen optie meer. Ik wacht tot het donker is met het aantrekken van mijn bikini om eventuele voorbijgangers geen hartverzakking te geven. Vaal heeft daar minder moeite mee en loopt in zijn blootje zo het water in... Goed voor een hartverzakking voor mij. Terwijl we aan het ontbijt zitten, komen herders hun vee drenken. De geiten en schapen zijn door het dolle heen. Wij voelen ons net zo als we weer op de fiets stappen. Het landschap is uitgestrekter en droger in vergelijking met het groene, compacte Turkije. Op zoek naar brood, loopt een jongen met Valentijn mee. Bij de bakker mogen we niet betalen. Vervolgens komt van een kant kaas en brengt een ander ons thee. Een betere leerschool in gastvrijheid kunnen we niet hebben. Iran lost ook het mysterie van de holsteinerschnitzel op. Waar komt die naam toch vandaan? De Iraanse boer die ons spotte bij het fotograferen van veevoer, wacht ons aan de kant van de weg op. Hij wijst naar de zwart-met-wit-gevlekte koeien. “Uit Nederland”, zegt hij trots. “De holstein!” Blijkbaar een geliefd importproduct onder de boeren hier. “Ze geeft twee keer zoveel melk als de autochtone koe en produceert ook als het heet is.” Uiteraard mogen we een ‘tappie’ proeven.

06/06/2009 Sarab-Ardabil

Afstand: 5 en 80 kilometer

Psssssssssst... Vanuit de tent kijk ik geschrokken naar de bron van het sissende geluid. Valentijn staat naast de fietsen, in zijn ene hand de waterpijp. Met met zijn andere hand speurt hij verwoed over de grond naar een weggewaaid, brandend, kooltje dat die pijp aan de gang had moeten helpen. Maar het leed is al geschied: klapband. Wel een bijzonder orginele! De wind heeft vanuit het niets absurde vormen aangenomen en daarmee ook onze fietsspirit tot een nulpunt gebracht. Omdat om 12.00 uur Iran de WK kwalificatiewedstrijd tegen Zuid-Korea speelt, pakken we toch in en worstelen we ons naar het eerstvolgende dorpje. Op ons verzoek gaat de televisie aan, waarna de rest van het restaurant zich toch ook waardige supporters toont. Het weer wordt er niet beter op. De wedstrijd is afgelopen, maar inmiddels kun je niet eens meer tegen de wind in lopen. Het onweert en dikke regendruppels vallen naar beneden. Wij blijven nog maar even hangen. Een man komt naar ons toe. Hij zag ons eerder al fietsen en is nu onderweg naar Ardabil. Of we een lift willen.. Jeetje...JA! Als razende roelants pakken we alles in en laden onszelf en de spullen in de jaren 50 Volvo, behangen met posters van mooie vrouwen. Dat het ding nog rijdt, is een raadsel, maar wij voelen ons de koning te rijk. De Koerdische Iranier vertelt met handen en voeten over het bergachtige gebied waar we doorheen rijden. Af en toe lijkt hij daarbij te vergeten dat hij ook de chauffeur is... Dan stopt hij. We denken om ons het uitzicht te laten zien. Maar als hij bewapend met badspullen over een bergpad naar beneden begint te lopen, worden we wel erg nieuwsgierig. Hij gebaart naar mij dat ik moet halt houden. Valentijn moet meekomen. Ze komen uit bij een natuurlijke heetwaterbron, de plek voor het nabijgelegen dorp om te badderen. Af en toe zie ik stijlvolle oude mannen met zwarte gleufhoeden en een handdoek onder de arm voorbij lopen. Volgens Valentijn was het goddelijk. Omgeven door hoge bergen in een bijna te heet bad het vuil uit de porien weken. Rozig komen ze terug.

07/06/2009 Ardebil – Astara

Ardebil – Namin: 30 kilometer
Namin – Astara: 70 kilometer

Aaahhh...de brander doet het niet. En zonder koffie kan de dag niet beginnen. Onverwachts uitslapen dus, hoewel een beetje onrustig. Als de brander het namelijk echt begeven heeft, is het gedaan met onze onafhankelijkheid tot we een nieuwe hebben. Tegen de middag verzamelt Valentijn al zijn moed en technische kwaliteiten, haalt het ding uit elkaar en fixt het (in een uur of drie)! Terwijl we met onze eerste bak koffie eindelijk de slaap uit de ogen kunnen verwijderen, komt een drietal studenten naar ons toe. Ze zagen ons gisteren op het nieuws en zijn stomverbaasd dat we nu in het park van hun stad kamperen. Het is vier uur als we het zadel weer voelen. Uiteraard begint het direct te regenen en de wind heeft de relatie met ons ook niet verbeterd. We schuilen in een honingrestaurant en vinden dertig kilometer verder iets van beschutting onder een brug. Drie zwerrfhonden vinden dat wij hun plek hebben ingenomen en uiten hun onvrede door een nachtlang, in koor, keihard te blaffen. Ons humeur is er niet beter op geworden, het weer ook niet en de weg ook niet. Die gaat weer omhoog... We stoppen iedere vijf minuten. De omslag komt na een warme behandeling in een wegrestaurant. Het lukt het idee afstand te moeten maken, los te laten en (bijna) vrolijk beginnen we met klimmen. En zoals dat dan gaat, genieten we binnen de kortste tijd van een indrukwekkend uitzicht. Haarspeldbocht na haarspeldbocht volgt, de wind verdwijnt, de temperatuur neemt toe, net als de vochtigheidsgraad. We ruiken de klamme warmte van een tropisch regenwoud en eigenlijk lijkt het dichte bos waar we langs zoeven daar ook wel op. Dan opent het landschap zich weer en zien we tot aan de Kaspische Zee, rijstvelden...

Op zoek naar een slaapplek staan we plotseling voor een hek. Als we om willen draaien, blokkeert een auto de weg. De bijrijder stapt uit en nodigt ons uit op hun terrein te kamperen. Een bouwval en haar bewoners begroet ons: een verstrooide Russische professor met gescheurde lip, de met goud behangen maffiabaas die Valentijn tot waanzin drijft door overal aan te zitten, de gladjakker die betaald wordt te lachen om de grappen van de maffiabaas en de domme kracht... uhmm...is dit wel een goede plek?

09/06/2009 Astara – Bandar-e-anzali

Afstand: 151 kilometer

De maffiamensen slapen nog, we kunnen dus in alle rust ontbijten. Om 9.00 uur fietsen we uit het rijstveld weg met het idee een lange dag te maken. De klamme warmte doet zelfs op dit vroege uur de (ietwat aangepaste) hejab van mijn hoofd zwemmen met wisselende emoties tot gevolg. Ik ga van boos (hoe haalt iemand het in zijn kop de naam van God zo te misbruiken. ‘De schoonheid van de roos behoort alleen haar man toe’, amehulah!), naar verdrietig (verschrikkelijk dat je hier als mens, en helemaal als vrouw, geen rechten hebt) en intens dankbaar (over dertig dagen gaat mijn doek weer af. Wat een geluk dat ik in een vrij land geboren ben). In dit deel van de Kaspische Zee-kust zijn de mensen afstandelijk. We linken dat aan de Ahmadinejad-posters die overal hangen. Een man wijst boos naar de blote kuiten van Valentijn.

Vrouwen draaien hun hoofd weg als ik ze vrolijk begroet. En dus stroop ik mijn mouwen nog een stukje verder op. Tegen het middaguur bereiken we een dorpje waar alle mannen Valentijn direct, en later ook mij, in hun hart sluiten. De vijf kopjes thee die we in tien minuten tijd per persoon krijgen toegeschoven zijn daar een uiting van. De Kaspische Zee zien we niet veel, de hoge bergen achter de rijstvelden zijn des te meer aanwezig. Een donkere lucht benadrukt hun hoogte en kracht. Deze zelfde bewolking maakt het tevens prettiger om de trappers rond te draaien. Een van de dames op het land heeft haar manier gevonden zich aan de bizarre kledingvoorschriften te ontdoen: armen en benen insmeren met modder! De verkiezingen komen dichterbij... Een mars van volledig in het zwart geklede mensen helpt herinneren. Mannen voorop, vrouwen achteraan. Ze roepen leuzen en slaan zich ondertussen hard op de borst. Een verdeelde stad, want een paar straten verder krijgen we folders van Mousavi in de handen gedrukt. De modieus geklede jongeren proberen ons te overtuigen: ‘Deze man is tegen de hejab en voor korte broeken’. Het is genoeg geweest voor vandaag. Om 20.00 uur vinden we net buiten de stad een rustig plekje. 

10/06/2009 Bandar-e-anzali – Chaboksar

Afstand: 114 kilometer

Er is geen ontkomen meer aan. Iran is in de ban van de verkiezingen. Over twee dagen is het zo ver. Opmerkelijk naar het schijnt, vier jaar geleden werd nauwelijks iemand warm of koud van het naar-de-stembus-gaan. Maar dit jaar is anders, dit jaar kan men verschil maken. Want hoewel de kandidaten dezelfde partij vertegenwoordigen, hebben ze verschillende standpunten. Mensen roepen de naam van hun favoriet, versierde campagnebussen razen voorbij en overal hangen posters. Ik houd de wacht bij de fietsen als Valentijn een moskee fotografeert. In no time staan de mannen drie rijen dik om me heen. Politie komt kijken wat de verkeersopstopping veroorzaakt. Hier zijn het de aanhangers van de huidige president. Wanneer ik een folder aanneem, krijg ik zelfs een hand van een van de jongens. Valentijn komt glunderend terug. Hij is zojuist ten huwelijk gevraagd. Blijkbaar is de moskee ook een goede plek om aan een partner te komen. Een regeringsvertegenwoordiger in burger kan de commotie allemaal niet zo waarderen en vraagt nors om onze paspoorten. De mensen zijn een beetje op hol geslagen. Volgepakte auto?s blijven tuteren en zwaaien, sommigen halen ons wel drie keer in met de vraag of we alsjeblieft willen stoppen voor een foto. En we staan al op honderden foto?s en filmpjes. Jonge meiden gooien snel hun hoofddoek af als ze ons aanspreken. Een man op leeftijd schreeuwt boos ‘Ahmadinejad’ in onze richting. We houden het hart vast... als iedereen nu al zo emotioneel is, wat zal er gebeuren als de uitslag bekend is? Blij met de afgelegde kilometers trakteren we onszelf op ijs en zoetigheid. Tenminste dat denken we. Als we om de rekening vragen mogen we niet betalen en krijgen we een zak bitterkoekjes toegestopt. Precies hetzelfde gebeurde tijdens de lunch, ook daar accepteerde de theehuiseigenaar geen geld van ons. Omdat we morgen waarschijnlijk van de Kaspische Zee weg fietsen, willen we vandaag aan het water staan. Een zandpad leidt naar het strand waar meerdere gasten een barbeque aansteken. Uit hun zicht strijken we neer. Een wegschietende slang waarschuwt dat we ?s nachts bij het plassen voorzichtig moeten zijn. Een half uur later komt een van de jongens met twee spiezen aanzetten. Kaspische vis smaakt uitstekend! Een vrouw mag in Iran alleen zwemmen wanneer ze volledig gekleed is. Op dit moment een onverdraaglijk feit. Verfrissend blauw water op twintig meter afstand en wij bedekt met een dikke laag zout van een hele dag zweten. Wat zou het standpunt van die gasten hier zijn? Een jongen wijst naar zijn ontblote bovenlijf en benen. ‘No problem!’ 
Joehoe, we gaan voor een illegale zwempartij!!

11 en 12/06/2009 Chaboksar – Teheran

Afstand: 114 killometer en 150 kilometer per bus

Met open mond kijken we naar de vrouw die over het zandpad naar ons toe komt. In haar ene hand houdt ze een zilveren plateau met twee glaasjes thee, brood en kaas in haar andere hand een bosje rozen. Opnieuw wordt ontbijt bij de tent geserveerd. Gisteravond kwamen onze buren al op visite en namen daarbij avondeten en ijsjes (!) mee, wat gepaard ging met duizend uitnodigingen bij hen thuis te slapen. Bij het afscheid nemen wijst de vrouw op de enorme poster van Ahmadinejad naast haar voordeur. ‘Hij gaat morgen winnen!’, zegt ze helemaal gelukkig. Na nog geen uur fietsen scheurt de buitenband van Valentijn open. Na 7.500 zwaar beladen kilometers heeft hij het gehad. Wat zijn we blij dat in Teheran zes nieuwe buitenbanden wachten, super Rob! Een uur voor donker komen we in Chalus aan, de kustplaats van waar we de oversteek door de bergen naar de hoofdstad willen maken. Om tijd te besparen, die hard nodig is voor het regelen van zeven visa, hebben we besloten een lift voor dit deel te scoren. Schoorvoetend stem ik met Valentijn in vanavond nog een poging te wagen. Na de nodige boodschapen fietsen we niet veel later met 7 kilometer per uur bergop over een smalle eenbaansweg zonder vluchtstrook. Auto?s rijden als gekken, halen ons op de meest ongunstige momenten in, daarbij het tegemoetkomende verkeer naar de uiterste rand van de berm dwingend. Vermoeidheid maakt dat wij het stuur ook zo recht niet meer houden. Voor het eerst voelen we ons onveilig en een goede liftplek ontbreekt. Dit gaan we niet doen! Morgen weer een dag. We draaien met het idee in de stad een slaapplek te zoeken. Een auto stopt naast ons. Nee, nu even geen foto?s... Maar het is Abas, een Iranier die vanaf zijn achtste in Nederland woont en Rechten studeert. Wat leuk! Zijn uitnodiging voor een feestje bij hem thuis, slaan we af. Daarop houdt hij een politiewagen aan en een paar minuten later worden we met zwaailichten begeleid naar het busstation. Om middernacht gaat een bus en we mogen gratis mee. Om 4.00 uur in de ochtend zoeken we als zwervers een plekje op het station van Teheran voor wat extra slaapuren. En om 11.00 uur worden we als VIP?s ontvangen in een waar paleis. De komende twee weken staan drie slaapkamers, twee woonkamers, een warme douche, wireless internet, een senseo-apparaat tot onze beschikking. En een zwembad (zonder water, maar het gaat om het idee). Ongelooflijk! Dank u wel Mr. Tavakolly!

21/06/2009 Teheran

VERSCHRIKKELIJK... Iraniers vertellen ons dat snipers op de daken liggen en met scherp schieten. 13 doden, volgens de staatstelevisie, 150 volgens de mensen die wij hier ontmoeten. Al jazeera toont beelden van een meisje, neergeschoten, stervende. Hoe is dit in Godsnaam mogelijk? Maar maak je geen zorgen over ons. Wij zijn in goede handen en blijven zo ver mogelijk verwijderd van de demonstraties door na vieren de straat niet meer op te gaan.

25/06/2009 Teheran

“We are so sorry that you came to Iran in this troubled time.” We kunnen een dergelijke verontschuldiging nauwelijks verdragen. Over drie dagen rijden wij de Islamitische Republiek weer uit om Turkmenistan binnen te gaan, terwijl deze mensen niets anders kunnen dan afwachten wat de toekomst hun mooie land brengt.

En vooralsnog is dat veel geweld, angst en doden. Wel laat het opnieuw de gastvrije aard van de Iranier zien en hoe welkom buitenlanders zijn. “Het is waar”, zegt de man tegenover ons. “Als ik een Amerikaan, Zwitser of zoals nu een Nederlander op straat zie lopen. Spreek ik hem aan en zal alles doen om hem of haar te helpen mocht dat nodig zijn. Als ik naar Holland kom, doen jullie toch hetzelfde voor mij?” Op de dag van de verkiezingen kwamen we in Teheran aan en al snel werd duidelijk dat we er verstandig aan deden na vieren binnen te blijven. Overdag daarentegen is de stad gewoon aan het werk en brachten wij de ambassade-bezoeken. Succesvol, want na twee weken hebben we zeven nieuwe visa in onze paspoorten. Fijn, en toch zo onbelangrijk nu. We zijn lamgeslagen. Via de zender Al Jazeera houden we het nieuws zo veel mogelijk bij, maar de laatste ontwikkelingen horen en (soms zien) we op straat.

Het ene verhaal is nog schokkender dan het andere. En net als de studenten, zakenmannen en taxichauffeurs vragen wij ons af hoe dit in Godsnaam mogelijk is. Ons hart gaat uit naar deze mensen en we wensen ze onmogelijk veel kracht, sterkte en wijsheid toe.